Η Ελλάδα πρέπει ν' αποχτήσει την τεχνογνωσία αλίευσης του υαλόχελου. Οι λιμνοθάλασσες της πατρίδας μας και η θερμοκρασία τους (27-28 βαθμούς) αποτελούν μοναδικό στρατηγικό πλεονέκτημα για την εκτροφή και ανάπτυξή του. Έλλειψη άνω των 50.000 τόνων χελιών ετησίως στην Ε.Ε. που έχουμε τις προϋποθέσεις να καλύψουμε. (Β' μέρος)

Στην προηγούμενη, σχετική μας ανάρτηση, παρουσιάσαμε το -εν πολλοίς- άγνωστο ζώο ήτοι το χέλι, το μοναδικό ζώο όπως σημειώνει και ο Σ.Σοφιανόπουλος που ο άνθρωπος δεν μπόρεσε ν' αναπαράγει εκτός της φυσικής του αναπαργωγής. 

Στην παρούσα ανάρτηση συνεχίζουμε τη μελέτη μας εστιάζοντας αυτή τη φορά στο τι έχει κάνει η Ελλάδα προκειμένου ν' αξιοποιήσει τις λιμνοθάλασσες για την ανάπτυξη και εκτροφή αυτού του ζώου και το τι θα πρέπει να κάνει. 

Προκειμένου να συνεχίσουμε την μελέτη μας θα αξιοποιήσουμε το πόνημα του πρ. φαρμακοβιομήχανου, χημικού και ερευνητή Σωτήρη Σοφιανόπουλου:  ''Οι ''Άγνωστες'' πλουτοπαραγωγικές πηγές της Ελλάδας και η πολιτική τους σημασία''. Παραθέτουμε αρχικά το αντίστοιχο τμήμα απο την μελέτη του (σε συνέχεια του τμήματος που παρουσιάσαμε στην πρώτη μας ανάρτηση) και παρεμβαίνουμε με σημειώσεις δικές μας και σχόλια. (Στην περίπτωση που έχουμε αντλήσει υλικό απο ηλεκτρονική πηγή θα υπάρχει αντίστοιχος σύνδεσμος). Οι υπογραμμίσεις και επισημάνσεις με bold είναι δικές μας προκειμένου να εστιάσουμε σε κάποια συγκεκριμένα σημεία την προσοχή του αναγνώστη.   

Συνεχίζει λοιπόν, ο Σ.Σοφιανόπουλος σχετικά με το χέλι, την εκτροφή και ανάπτυξή του: 

άποψη λιμνοθάλασσας Μεσολογγίου

 Εκτροφή χελιών

''...Η Ελλάδα δυστυχώς είναι απ' αυτές τις λίγες χώρες του κόσμου που δεν ξέρει να αλιεύει τα υαλόχελα. Σήμερα η Ε.Ε. (1) όπου το χέλι είναι ένα πανάκριβο προϊόν, έχει έλλειψη περίπου 50.000 τόνους ετησίως. Όταν πριν από πολλά χρόνια οι Ιταλοί προσφέρθηκαν να μας μάθουν πώς να αλιεύουμε το υαλόχελο και θα μας έδιναν και τα μηχανήματα με αντάλλαγμα την μισή παραγωγή μιας χρονιάς, τους είπαμε όχι. Αυτό αποτελεί άλλη μία απόδειξη εγκληματικής αδράνειας και όχι προδοσίας του Υπουργείου Γεωργίας, για την οποία θα έπρεπε να ντρεπόμαστε. Έκτοτε ουδέν έγινε για το θέμα αυτό και η πατρίδα μας, που θα μπορούσε να έχει μεγάλη παραγωγή χελιών, λόγω του ότι δεν έχει την τεχνογνωσία, δεν μπορεί. Οι λίγες επιχειρήσεις που υπάρχουν για παραγωγή χελιού εισάγουν βασικώς τα χέλια από την Γαλλία και την Ιταλία. Το χέλι είναι ένας περίεργος ζωντανός οργανισμός και εναλλάσσει τον εαυτό του 7 φορές μέχρι να αρχίσει να μεγαλώνει για να φθάσει σε εμπορεύσιμο είδος, που σύμφωνα με τον νόμο πρέπει να είναι από 200 γραμμ. και άνω. Οι λιμνοθάλασσες πρωτίστως της Δυτικής Ελλάδος βρίθουν χελιών (Μεσολόγγι, Αγουλινίτσα, Αιτωλικό) (2), αλλά υπάρχουν και πάρα πολλά χέλια στην Αν. Μακεδονία και Θράκη (λιμνοθάλασσα Πόρτο Λάγο) όπου ψαρεύονται τα χέλια ζωντανά σε τιμές ανω των 3.000 δρχ. το κιλό και καταλήγουν στις αγορές της Κεντρικής Ευρώπης, ιδίως της Δανίας. (*)

Ασχολήθηκα πάρα πολύ με τα χέλια και βρήκα και την μέθοδο για να ταΐζονται εύκολα.(**) Επειδή είναι ένας οργανισμός που βασικώς τρέφεται με ουσίες του νερού, πρέπει το κράμα της τροφής τους να εμπεριέχει οπωσδήποτε και κάποιο ψαρικό, για να του δίνει την οσμή. Επειδή όμως, όπως είπαμε, η Ελλάδα προδίδεται, δεν έχει δοθεί έμφαση στο χέλι, το οποία παραμένει μία καταπληκτική τροφή για την υπόλοιπη Ευρώπη— πλην της Ελλάδος. Το καπνιστό χέλι στην Κεντρική Ευρώπη ξεπερνάει τις 15.000 δρχ. το κιλό, εάν βρεθεί. Στις τοποθεσίες παραγωγής του (Μεσολόγγι, κλπ) είναι κάπως γνωστό το χέλι. Μόνο όταν η Ελλάδα μάθει πώς ψαρεύουν το υαλόχελο, θα μπορέσει να έχει δική της μεγάλη παραγωγή χελιών. Όλα τα βιβλία που κυκλοφορούν περιέχουν γενικότητες περί του χελιού χωρίς να δίνουν συγκεκριμένα στοιχεία για το πώς κάποιος μπορεί να πιάσει υαλόχελο, γι αυτό και δεν υπάρχει στην αγορά. Πρέπει να ξέρουμε ότι το χέλι ζει σε οποιαδήποτε θερμοκρασία, αλλά η θερμοκρασία όπου μπορεί να αναπτυχθεί είναι από 14-15 βαθμούς και άνω, αλλά η ιδανική θερμοκρασία για να μεγαλώσει πολύ είναι 27-28 βαθμούς. Αυτή είναι μία πολύ υψηλή θερμοκρασία που υπό φυσιολογικές συνθήκες μόνο στην Ελλάδα απαντάται και γι αυτό υπάρχει τόσο μεγάλη έλλειψη χελιού στην υπόλοιπη Ευρώπη. (3) Στους 15-20 βαθμούς που μπορεί το χέλι να αρχίσει να τρώει είναι πολύ αργή η διαδικασία ανάπτυξης του. Πρέπει το ελληνικό κράτος πάση θυσία να μάθει πώς πιάνεται το υαλόχελο, διότι αυτό θα έδινε μεγάλη ώθηση για τη δημιουργία οργανωμένων χελοτροφικών μονάδων (4).''

(*) Υπενθυμίζουμε ότι οι σημειώσεις του Σ.Σοφιανόπουλου είναι παλαιότερες, ακόμη και απο την έκδοση του ανωτέρω πονήματός του, γι' αυτό και υπάρχει η αναφορά σε δρχ. Το πόνημα του Σ.Σ. κυκλοφορήθηκε το 2003.  

Χέλι: το άγνωστο αυτό ζώο. Ο Αριστοτέλης είχε συγγράψει σχετική πραγματεία. Είναι το μόνο ζώο που δεν έχει καταφέρει ν' αναπαράγει ο άνθρωπος. Όλα τα χέλια αναπαράγονται στη Θάλασσα των Σαργάσσων. Άγνωστος ο μηχανισμός του πως βρίσκουν τον δρόμο της επιστροφής στον τόπο των γονιών τους. Η Ελλάδα πλούσια σε χέλια, ζούν και αναπτύσσονται στις λιμνοθάλασσες της.(Α' μέρος)

Έχουμε πολλές φορές γράψει και επισημάνει σε παλαιότερες αναρτήσεις μας τα μοναδικά -στρατηγικά- πλεονεκτήματα που έχει η πατρίδα μας και της παρέχουν την δυνατότητα να πρωταγωνιστήσει και πρωτοπορήσει στην γεωργία, την κτηνοτροφία και την αλιεία. 

Όσον αφορά τα στρατηγικά αυτά χαρακτηριστικά αναφέρουμε ενδεικτικά: ό,τι η Ελλάδα, μαζί με τη Νορβηγία, είναι πρώτη σε ποσότητες υδάτων και υδρενεργειακές δυνατότητες (βλέπε εδώ, εδώ κι' εδώ), το κλίμα της είναι εύκρατο και ιδανικό για την καλλιέργεια του νούμερο ένα στρατηγικού φυτού στον πλανήτη: της σόγιας, που μπορεί να καλλιεργηθεί μόνον σε συγκεκριμένες ζώνες του πλανήτη (βλέπε εδώ, εδώ κι' εδώ) τα αποθέματα της σε λιγνίτη και τύρφη είναι τεράστια (εδώ κι' εδώ), η έκτασή της είναι πολύ μεγαλύτερη απο αυτή των 131.957 τ.χλμ. λόγω των τεραστίων οροσειρών της που σε ανάπτυγμα προσθέτουν τεράστιες εκτάσεις στο μέγεθός της (βλέπε σημείωση 1 εδώ και σημείωση 5 εδώ), η αιολική και ηλιακή της ενέργεια είναι ανεξάντλητες και τόσα άλλα. 

Με την παρούσα ανάρτηση θα ασχοληθούμε με ένα σχετικά άγνωστο -ως προς την ζωή και αναπαραγωγή του ζώο- του οποίου η ύπαρξη και ανάπτυξη στην Ελλάδα καταδεικνύει άλλο ένα τεράστιο πλεονέκτημα της πατρίδας μας αυτό της ύπαρξης των λιμνοθαλασσών (βλέπε σημείωση 3 εδώ). Πρόκειται για το χέλι.

Προκειμένου να μελετήσουμε -πάντα κατά το μέτρο του δυνατού- το σε πολλά, άγνωστο αυτό ζώο, θα αξιοποιήσουμε -για μια ακόμη φορά- το πόνημα του πρ. φαρμακοβιομήχανου, χημικού και ερευνητή Σωτήρη Σοφιανόπουλου:  ''Οι ''Άγνωστες'' πλουτοπαραγωγικές πηγές της Ελλάδας και η πολιτική τους σημασία''. Παραθέτουμε αρχικά το αντίστοιχο τμήμα απο την μελέτη του και παρεμβαίνουμε με σημειώσεις δικές μας και σχόλια. (Στην περίπτωση που έχουμε αντλήσει υλικό απο ηλεκτρονική πηγή θα υπάρχει αντίστοιχος σύνδεσμος). Οι υπογραμμίσεις και επισημάνσεις με bold είναι δικές μας προκειμένου να εστιάσουμε σε κάποια συγκεκριμένα σημεία την προσοχή του αναγνώστη.

Η μελέτη του χελιού θα πραγματοποιηθεί σε δυο συνέχειες -αναρτήσεις-. Στην πρώτη παρουσιάζουμε το, εν πολλοίς άγνωστο αυτό ζώο, ενώ στη δεύτερη εστιάζουμε στην αξιοποίηση του και το τι θα έπρεπε να έχουμε κάνει ως χώρα προκειμένου να ενισχύσουμε την παραγωγή, ανάπτυξη και εκτροφή του χελιού προς όφελος της οικονομίας μας. 

Γράφει λοιπόν στο ανωτέρω πόνημά του ο Σ.Σοφιανόπουλος: 

Εκτροφή Χελιών

''Όλος ο ελληνικός λαός ξέρει τα χέλια και ένα μικρό μέρος αυτού τα έχει δοκιμάσει κιόλας. Το χέλι (1) είναι το μόνο ζώο που δεν μπόρεσε ο άνθρωπος να αναπαραγάγει εκτός της φυσικής του αναπαραγωγής. Υπάρχει και μία πραγματεία του Αριστοτέλους περί των χελιών. Κάτι που ο κόσμος δεν γνωρίζει είναι ότι δεν υπάρχουν χέλια στην Αφρική εκτός από ελάχιστα στην Ν.Αφρική και Β.Αφρική.

 

χέλι

Ένας Δανός φυσιοδίφης ασχολήθηκε με τα χέλια και διαπίστωσε ότι αυτά αναπαράγονται στην θάλασσα των Σαργάσσων κάπου στην Κεντρική Αμερική. Δεν είναι βέβαιο, αλλά υποτίθεται ότι τα χέλια για να γονιμοποιηθούν πρέπει να πάνε σε πολύ μεγάλο βάθος. Εκεί στην θάλασσα των Σαργάσσων, όπου μαζεύονται όλα τα χέλια της γης, τα φύκια φτάνουν μέχρι την επιφάνεια της θαλάσσης και κανένα πλοίο δεν περνάει από εκεί. 'Οταν τα χέλια ξεπεράσουν τα 7-8 χρόνια της ζωής τους, διογκώνονται τα μάτια τους και απ' όπου και αν βρίσκονται δημιουργούν αγέλες και ταξιδεύουν κατά Δεκέμβριο και Ιανουάριο, ιδίως όταν υπάρχουν μεγάλες νεροποντές, και φθάνουν σε διάφορα σημεία της θάλασσας και απ' εκεί οδεύουν προς την θάλασσα των Σαργάσσων (2). Εκεί αναπαράγονται, κανείς δεν ξέρει πώς και πού, και οι γονείς πεθαίνουν. Τα μικρά χέλια όταν βγουν από τα αυγά τους ακολουθούν το Ρεύμα του Κόλπου (Gulf Stream) το οποίο τα μεταφέρει σε διάστημα περίπου 2 ετών από την θάλασσα των Σαργάσσων στα μέρη απ' όπου ξεκίνησαν οι γονείς τους. Πώς γίνεται αυτό και ποιος μηχανισμός υπάρχει για να βρίσκουν το δρόμο της